25 september 2019

Woorden van het moderne opvoeden

Bron: Trouw.nl, 23 februari 2019

Taalkundige Vivien Waszink maakte voor het Instituut voor de Nederlandse Taal een woordenlijst met uitdrukkingen van het opvoeden anno nu. „In de taal zie je terug hoe gezinssamenstellingen, opvoeden en de maatschappij veranderen.” Als voorbeeld noemt ze het woord ‘gezin’. „Vroeger dachten we daarbij aan twee ouders met een of meer kinderen. Vandaag de dag hoor je dan ineens het woord ‘tweeoudergezin’. Hetzelfde geldt voor ‘thuisblijfmoeder’, een moeder die niet werkt, maar thuisblijft voor de kinderen. Vroeger heette zo’n vrouw gewoon moeder.”

„In de taal kun je zien dat we meer dan vroeger neigen naar reguleren en controleren als het op opvoeding aankomt. Denk aan woorden als ‘curlingouder’, dat iedereen nu kent door de tv-serie ‘De Luizenmoeder’, of ‘helikopterouder’. In beide gevallen wordt overmatige betrokkenheid van de ouders bedoeld.
Daarnaast zijn activiteiten heel specifiek afgebakend. Op sociale media plaatsen veel ouders foto’s van hun buitenspelende kroost met de hashtag #buitenbabys. Scharrelkinderen heten ze ook wel. Dat is ook een verschil met vroeger. Toen ging je als kind gewoon naar buiten om te spelen zonder dat dit apart werd benoemd.”

Woorden verdwijnen ook weer. In de lijst van Waszink staat ook ‘nieuwe­tijdskind’, ook wel ‘aquariuskind’, ‘indigokind’ of ‘kristalkind’ genoemd. „Dit slaat op zogeheten hooggevoelige kinderen met een sterk intuïtief bewustzijn, iets dat een jaar of vijftien geleden in zwang was.”, vertelt ze. „Op internet vind je nog wel blogs en sites over dit onderwerp, toch lijken nieuwetijds­kinderen wat uit de aandacht te zijn verdwenen.”