28 januari 2019

Effect van beeldschermen op de ogen

Bron: nu.nl, 28 januari 2019

Al jarenlang worden we gewaarschuwd voor het effect van beeldschermen op onze ogen, maar de tijd die we doorbrengen op computers, tablets en telefoons neemt niet af. Vooral het effect op kinderogen is aanzienlijk, waarschuwen experts.

Een veelbesproken onderwerp is bijziendheid. Bijziendheid is gedeeltelijk erfelijk bepaald, maar hangt ook samen met een levensstijl. Veel binnen zitten, lezen en achter beeldschermen zitten verhoogt het risico.
Bijziendheid wordt veroorzaakt doordat het oog anders groeit door het lezen en bekijken van dingen die dichtbij zijn, legt de oogarts uit. Waar we vroeger over de weilanden uitkeken, staren we nu naar boeken en schermen die dichtbij zijn.
„Als we iets dichtbij bekijken dan wordt dat anders gepresenteerd op ons netvlies dan iets dat in de verte te zien is. Is iets dichtbij, dan moet het oog zich inspannen, de lens wordt boller om het scherp te kunnen projecteren. Het oog doet dat liever niet. Als het oog langer wordt, hoeft het zich minder in te spannen”, zegt Caroline Klaver, hoogleraar oogheelkunde aan het Rotterdamse Erasmus Medisch Centrum.

Als een kind op jonge leeftijd al veel van dichtbij bekijkt, krijgt het oog het signaal om langer te worden. „Het weefsel in het oog moet zich dan verdelen over een groter oppervlakte. Vooral als iemand ouder wordt ontstaan aan de achterkant van het oog problemen, zoals het verdwijnen van het netvlies of het ontstaan van bloedingen.”

Inmiddels is de helft van de Nederlandse kinderen al bijziend of zal dit worden, aldus Klaver. „Vroeger was dat een kwart. Er is ook een toename van de groep die hoogbijziend is, zij hebben -6 of meer.” Dit was vroeger 3 procent, inmiddels is dat 5 procent, de tendens zal mogelijk naar 10 procent gaan, aldus Klaver. „Als je nagaat dat één op de drie uit die groep slechtziend wordt, is dat een flink percentage.”

Het Oogfonds en ook Klaver adviseert om kinderen daarom minstens twee uur per dag buiten te laten spelen. Ook moeten zij regelmatig een pauze nemen tijdens het lezen of als er naar een beeldscherm wordt gekeken. Wie wil proberen om verstandiger met beeldschermtijd om te gaan, kan de ogen helpen door regelmatig even pauze te nemen, aldus Klaver. „We noemen het de 20:20-methode. Na twintig minuten even een korte pauze van twintig seconden nemen en in de verte kijken, weg van het dichtbije scherm. Zo kan het oog even ontspannen, en de afwisseling van dichtbij en veraf kijken zorgt dat het oog niet excessief gaat groeien.”

In onderzoeken komt herhaaldelijk naar voren dat ouders het lastig vinden om hun kinderen achter de schermen vandaan te halen. Als kinderen zeven jaar worden, lopen veel gezinnen tegen serieuze problemen aan, aldus Justine Pardoen van Bureau Jeugd & Media en hoofdredacteur van Mediaopvoeding.nl, een website van Stichting Opvoeden. „Ouders ervaren het als een enorm negatieve factor dat er zoveel geduwd en getrokken moet worden om kinderen achter de schermen vandaan te halen. Ouders nemen soms de maatregel om het mediagebruik drastisch te verminderen, omdat het mediagebruik uit de hand loopt. Maar kinderen willen dingen doen met hun vriendjes en vooral ook dezelfde dingen doen als zij.”