8 januari 2019

De invloed van ‘uitdagend opvoeden’

Bron: www.uva.nl, 7 januari 2019

De kinderen van ouders, en dan vooral vaders, die hun kinderen ‘uitdagend’ opvoeden, zijn op latere leeftijd minder bang. Juist kinderen die in aanleg angstig zijn, lijken daar voordeel van te ondervinden, concluderen UvA-pedagogen Mirjana Majdandžić, Wieke de Vente, Cristina Colonnesi en Susan Bögels.

Je kind even omhooggooien en weer opvangen, op een spannend klimrek laten spelen, samen een kussengevecht houden: het zijn allemaal voorbeelden van ‘uitdagend’ opvoedgedrag. „In de praktijk zijn het meestal de vaders die dit gedrag vertonen”, aldus Majdandžić.

„Vaders zijn over het algemeen meer gefocust op de buitenwereld en externe uitdagingen, terwijl moeders meer naar ‘binnen’ zijn gericht zijn en vaker steun en troost geven,” aldus Bögels.

De UvA-pedagogen stellen daarom dat het opvoedgedrag van de vader een grotere rol speelt bij het al dan niet ontstaan van angst bij kinderen op latere leeftijd. Neemt hij meer risico, zo veronderstellen ze, dan is het kind minder angstig. En andersom: is hij té voorzichtig, dan wordt het kind ook angstiger.
„Als kinderen jong angstig zijn, lopen ze meer risico om later angststoornissen te ontwikkelen. Er is al veel onderzoek gedaan naar risicofactoren voor het ontwikkelen van angst, maar nog weinig naar factoren die het risico op latere angst juist verkleinen. We hebben het begrip ‘uitdagend opvoedgedrag’ bedacht en meetinstrumenten ontwikkeld om het te meten. We verwachtten dat meer uitdagend opvoedgedrag, vooral van vaders, leidt tot minder angst bij het kind.”

De onderzoekers observeerden uitdagend en (over)beschermend opvoedgedrag bij zowel vaders als moeders van 122 gezinnen met hun eerste kind, toen het kind één jaar en tweeëneenhalf jaar was. Vervolgens onderzochten ze hoeveel last de kinderen hadden van angstsymptomen toen ze tweeëneenhalf en viereneenhalf jaar waren. Wat ze zagen, is dat uitdagend opvoedgedrag, zowel door vaders als door moeders, bij álle kinderen minder angstig gedrag voorspelt twee jaar later. De invloed van uitdagend opvoedingsgedrag door vaders bleek echter het grootst. Om zeker te weten dat uitdagend gedrag echt de oorzaak van de vermindering in angst is, is echter meer onderzoek nodig.

De onderzoekers vonden ook aanwijzingen dat juist kinderen met een angstig temperament het meest profiteren van uitdagend opvoedgedrag van hun vader. Hun risico op latere angst nam het sterkst af als hun vader uitdagend opvoedgedrag vertoonde.