16 mei 2017

Opvoeding waarvoor opvoeding is bedoeld

Bron: column René Diekstra in Haarlems Dagblad, 8 mei 2017

Berekend is dat kinderen tussen de 2 en 10 jaar elke 6 tot 9 minuten door hun (groot)ouders worden opgeroepen of gedwongen hun gedrag te veranderen. Per dag betekent dat zo’n vijftig en per jaar zo’n 15.000 disciplineringspogingen. De meeste daarvan zijn instructies om iets niet te doen of ergens mee op te houden, aldus Diekstra.

Af en toe hoort een kind ook aanmoedigingen of complimenten omdat het iets probeert te doen wat gewenst is.

Diekstra constateert dat veel ouders hun kind geen uitleg geven over het waarom van een bepaalde regel. Enkel tegen een kind zeggen dat het in een wachtrij met andere kinderen niet moet voordringen, is aanzienlijk minder effectief dan het kind ook uitleggen waarom dat niet gewenst is.

Onderzoek laat zien dat het benadrukken van een bepaalde waarde, zoals eerlijkheid, respect, rechtvaardigheid, behulpzaamheid of netheid als uitleg voor waarom je als ouder een bepaalde regel stelt, de waarschijnlijkheid dat het kind zich in de toekomst aan die regel gaat houden, doet toenemen, aldus Diekstra. Die uitleg moet dan wel af en toe herhaald worden. Met als doel dat het kind de uitleg overneemt in de vorm van een zelfinstructie.
Als instructies op grond van belangrijke waarden zelfinstructies worden, dan vindt opvoeding plaats waarvoor opvoeding is bedoeld, en wat vrijwel alle ouders, diep down, het allerliefste willen: Te weten dat hun kind een goed karakter ontwikkelt. “Het succes van opvoeding valt daaraan af te lezen.”