2 maart 2015

Is beelddenken een dwaalweg?

„We moeten oppassen voor ‘dwaalwegen’ in het passend onderwijs”, aldus leesdeskundige Kees Vernooy. Dwaalwegen zijn therapieën die op grote schaal worden toegepast maar waarvan de effectiviteit nooit is aangetoond. Als voorbeeld geeft Vernooy het beelddenken bij ernstige leesproblemen. Beelddenkers geloven dat dyslectische mensen niet in taal maar in beelden denken. Het denken in beelden zou het lezen en schrijven in de weg staan. Hij verwijst hiervoor naar een tweetal artikelen: (http://www.tbraams.nl/kennisverdieping/tab-dyslexie/dwaalwegen/) en http://www.sensupport.nl/weblog/artikel/leesproblemen-en-dyslexie-dwaalwegen-en-misvattingen/.

Paul Kirschner, ondermeer hoogleraar onderwijspsychologie, spreekt over ‘neurokwatsch’ als hij het heeft over dwaalwegen. Een blog van hem over deze problematiek: http://onderzoekonderwijs.net/2015/02/21/neurokwatsch/. Daarin legt hij uit dat mythes over de hersenen – zogenaamde neuromythen of breinbabbels – in het onderwijs al decennialang gebruikt worden om ineffectieve methodes van docenten te rechtvaardigen.

Hoewel leerkrachten breinkennis van groot belang vinden voor het onderwijs blijken ze vatbaar te zijn voor breinbabbels en het toepassen van onderwijsbenaderingen die onterecht als breingebaseerd staan aangeprezen. De vatbaarheid voor breinbabbels blijkt toe te nemen naarmate leerkrachten meer belang toekennen aan neurowetenschap.

De zeven populairste breinbabbels onder leerkrachten zijn:
1. Individuele studenten leren beter wanneer ze informatie in hun geprefereerde stijl ontvangen (bv. visueel, auditief, kinetisch).
2. Verschillen in hemisferische dominantie (linker hersenhelft, rechter hersenhelft) kunnen helpen individuele verschillen tussen leerlingen te verklaren.
3. Korte sessies met coördinatieoefeningen kunnen de integratie van linker en rechter hemisferische breinfunctie verbeteren.
4. Prikkelrijke omgevingen verbeteren de hersenen van kinderen in de voorschoolse leeftijd.
5. Het is wetenschappelijk bewezen dat omega-3 supplementen een positief effect hebben op academische prestatie.
6. Coördinatie-oefeningen van motorisch-perceptuele vaardigheden kunnen de geletterdheid verbeteren.
7. We gebruiken slechts 10% van ons brein.
Zie ook: https://www.poraad.nl/files/themas/onderwijsinhoud-_en_opbrengsten/150112_breinbabbels_het_onderwijs_uit.pdf.